Cyprus is een eiland in de oostelijke Middellandse Zee dat veel meer te bieden heeft dan alleen mooi weer en blauwe stranden. Het ligt op slechts 70 kilometer ten zuiden van Turkije en 105 kilometer ten westen van Syrië. Geografisch gezien hoort het bij Azië, maar politiek en cultureel wordt het tot Europa gerekend. Sinds 2004 is het een volwaardig lid van de Europese Unie. Dat maakt dit Middellandse Zee eiland bijzonder: het is tegelijk een kruispunt van culturen, een vakantiebestemming en een plek met een bewogen verleden.
Een eiland met een gedeeld verleden
Het hele eiland is officieel EU grondgebied, maar in de praktijk is het verdeeld in twee gebieden. Het zuidelijke deel wordt bestuurd door de Republiek Cyprus, waar voornamelijk Griekse Cyprioten wonen. Het noordelijke deel staat onder Turks bestuur en wordt alleen erkend door Turkije. Dit noorden wordt het door Turkije uitgeroepen deel van het eiland genoemd. Deze verdeling bestaat al sinds 1974, toen Turkije militair ingreep na een Griekse couppoging. De grens die het eiland doorsnijdt, loopt dwars door de hoofdstad Nicosia. Nicosia is daarmee de enige nog gedeelde hoofdstad ter wereld. Turkse Cyprioten die in het noorden wonen, hebben als EU burgers officieel ook Europese rechten, maar die zijn in de praktijk lastig uit te oefenen zolang de scheiding voortduurt.
Natuur, klimaat en landschap
Wie de natuur van dit eiland wil ontdekken, komt niet bedrogen uit. Cyprus heeft meer dan 300 zonnige dagen per jaar, waardoor het een van de zonnigste plekken in Europa is. In het binnenland verheft het Troödosgebergte zich tot ruim 1900 meter hoogte. Op de berghellingen groeien dennenbossen en staan kleine dorpjes met Byzantijnse kerken, sommige ingeschreven op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Aan de kust zijn er uitgestrekte zandstranden, zoals het beroemde strand van Ayia Napa in het oosten en de rotsachtige kust bij Paphos in het westen. Het klimaat is Mediterraan: warme, droge zomers en milde winters. Daardoor trekt het eiland niet alleen zomervakantiegangers, maar ook mensen die in de winter van de zon willen genieten.
Cultuur, geschiedenis en dagelijks leven
De geschiedenis van het eiland gaat duizenden jaren terug. Cyprus was een belangrijk handelscentrum in de oudheid en stond bekend om de winning van koper. Het woord koper is zelfs afgeleid van de Latijnse naam voor het eiland: Cuprum. Grieken, Romeinen, Byzantijnen, Kruisvaarders, Venetianen en Ottomanen hebben allemaal hun sporen achtergelaten. Die rijke geschiedenis is nog altijd zichtbaar in de vele opgravingen, kastelen en kerken verspreid over het eiland. De Cypriotische cultuur is sterk beïnvloed door Griekenland, maar heeft ook eigen tradities in muziek, eten en feesten. De lokale keuken draait om verse groenten, olijfolie, gegrild vlees en vis. Mezze, een uitgebreide reeks kleine gerechtjes, is een vast onderdeel van een echte Cypriotische maaltijd. De officiële talen zijn Grieks en Turks, maar Engels wordt door veel inwoners gesproken, een erfenis uit de Britse koloniale periode die eindigde in 1960.
Economie en positie binnen Europa
De economie van Cyprus steunt op drie pijlers: toerisme, financiële dienstverlening en scheepvaart. Elk jaar bezoeken miljoenen toeristen het eiland, voornamelijk uit het Verenigd Koninkrijk, Rusland en Duitsland. De financiële sector groeide sterk in de jaren voor 2013, maar kromp flink na een zware bankcrisis in dat jaar. Sindsdien heeft de economie zich grotendeels hersteld. Cyprus gebruikt de euro en maakt deel uit van de eurozone sinds 2008. Het land heeft ook een strategische ligging voor de scheepvaart in de oostelijke Middellandse Zee, wat zorgt voor een grote vloot die onder Cypriotische vlag vaart. De bevolking telt ongeveer 1,2 miljoen mensen, wat Cyprus tot een van de kleinste EU landen maakt. Dat kleine formaat betekent niet dat het eiland een kleine rol speelt: als EU lid heeft het volwaardige vertegenwoordiging in het Europees Parlement en de Europese Raad.
Veelgestelde vragen over Cyprus
Waarom is Cyprus verdeeld in twee delen?
Cyprus is verdeeld omdat Turkije in 1974 militair ingreep na een poging om het eiland bij Griekenland te voegen. Sindsdien is er een grens tussen het Grieks Cypriotische zuiden en het Turks bestuurde noorden. Die verdeling is tot op vandaag niet officieel opgelost.
Heeft Cyprus een eigen munt?
Cyprus heeft geen eigen munt meer. Sinds 2008 gebruikt het eiland de euro, net als de meeste andere landen binnen de Europese Unie.
Wat is de beste tijd om Cyprus te bezoeken?
De beste tijd om het eiland te bezoeken is in het voor of najaar, van april tot juni of van september tot november. Dan is het aangenaam warm zonder de extreme hitte van de zomerse maanden juli en augustus.
Welke taal spreken mensen op Cyprus?
In het zuiden van Cyprus is Grieks de officiële taal. In het noorden wordt Turks gesproken. Engels is op het hele eiland wijd verspreid, mede door de lange Britse invloed die duurde tot de onafhankelijkheid in 1960.
Is het noorden van Cyprus ook toegankelijk voor toeristen?
Het noorden van Cyprus is toegankelijk voor toeristen. Bezoekers kunnen de grens op verschillende punten oversteken. Wel is het goed om vooraf te weten dat het noorden alleen door Turkije wordt erkend als aparte staat en dat andere landen, waaronder Nederland, die erkenning niet geven.
