Cyprus ligt geografisch gezien in Azië, maar om politieke en culturele redenen wordt het eiland tot Europa gerekend. Dat maakt de vraag waar Cyprus bij hoort meteen een stuk interessanter dan je misschien verwacht. Het korte antwoord: Cyprus is een EU-lidstaat met een Europese identiteit, maar ligt fysiek in het oosten van de Middellandse Zee, dicht bij het Midden-Oosten.
De geografische ligging van Cyprus
Cyprus ligt in het uiterste oosten van de Middellandse Zee. Het eiland bevindt zich op ongeveer 70 kilometer ten zuiden van Turkije en op ongeveer 105 kilometer ten westen van Syrië. Kijk je puur naar de kaart, dan ligt Cyprus dus duidelijk in de buurt van het Aziatische continent, niet van Europa.
Toch rekenen geografen en politici het eiland al lange tijd tot de Europese wereld. Dat heeft te maken met de cultuur, geschiedenis en politieke keuzes die Cyprus door de eeuwen heen heeft gemaakt. De Griekse taal, de orthodoxe christelijke traditie en de nauwe banden met Griekenland spelen daarin een grote rol.
Waar hoort Cyprus bij in politiek opzicht?
In 2004 trad Cyprus toe tot de Europese Unie. Daarmee is het officieel een EU-lidstaat en hoort het politiek gezien bij Europa. Cyprus neemt deel aan alle EU-instellingen, heeft vertegenwoordigers in het Europees Parlement en valt onder het Europees recht.
Naast het EU-lidmaatschap is Cyprus ook lid van de VN, de Raad van Europa en het Gemenebest. Die laatste band komt voort uit de koloniale geschiedenis: Cyprus was tot 1960 een Britse kolonie. Na de onafhankelijkheid koos het land voor een Europese koers.
Het bijzondere geval van Noord-Cyprus
Cyprus is in de praktijk verdeeld in twee gebieden. Het zuiden wordt bestuurd door de Republiek Cyprus, de internationaal erkende regering die lid is van de EU. Het noorden staat bekend als Noord-Cyprus en wordt alleen erkend door Turkije, dat het gebied in 1974 militair bezette.
Officieel geldt het hele eiland als EU-grondgebied, omdat de Republiek Cyprus internationaal wordt gezien als soeverein over het hele eiland. In de praktijk gelden de EU-regels echter niet in het noordelijke deel, zolang dat gebied niet onder controle is van de Cypriotische regering. Turkse Cyprioten die in het noorden wonen en de Cypriotische nationaliteit hebben, zijn wel EU-burger.
Cyprus en de euro
Sinds 2008 is Cyprus ook lid van de eurozone. Het land gebruikt de euro als officiële munteenheid. Dat is nog een extra band met Europa: niet alleen politiek, maar ook economisch sluit Cyprus nauw aan bij de rest van de EU.
Voor reizigers betekent dit dat je op Cyprus gewoon met euro’s betaalt, net als in Nederland of Griekenland. Dat maakt het eiland extra toegankelijk voor Europese bezoekers.
Hoe zit het met de cultuur en identiteit?
De meeste Cyprioten beschouwen zichzelf als Europeanen. De officiële talen op Cyprus zijn Grieks en Turks. Het Grieks-Cypriotische deel van de bevolking voelt een sterke culturele band met Griekenland en de bredere Europese wereld. De Turks-Cypriotische gemeenschap in het noorden heeft meer culturele banden met Turkije.
Toch heeft Cyprus ook zijn eigen unieke identiteit. Het eiland heeft een lange geschiedenis als kruispunt van beschavingen: Feniciërs, Grieken, Romeinen, Byzantijnen, Kruisvaarders, Venetianen, Ottomanen en Britten lieten allemaal hun sporen achter. Dat maakt Cyprus tot een eiland met een rijke mix van invloeden.
Samengevat: zo zit het in elkaar
- Geografisch ligt Cyprus in Azië, vlak bij Turkije en Syrië.
- Politiek en cultureel hoort Cyprus bij Europa.
- Sinds 2004 is Cyprus lid van de Europese Unie.
- Sinds 2008 gebruikt Cyprus de euro.
- Het eiland is in de praktijk verdeeld: het zuiden is de internationaal erkende Republiek Cyprus, het noorden wordt alleen door Turkije erkend.
- Officieel geldt het hele eiland als EU-grondgebied, maar de EU-regels gelden in de praktijk alleen in het zuiden.
Cyprus is dus een eiland met twee gezichten: geografisch Aziatisch, maar politiek, cultureel en juridisch Europees. Die bijzondere positie maakt het eiland uniek binnen de EU.
Veelgestelde vragen
Is Cyprus lid van de Europese Unie?
Ja, Cyprus is sinds 2004 lid van de Europese Unie. Het is daarmee een volwaardige EU-lidstaat met vertegenwoordigers in het Europees Parlement en andere EU-instellingen.
Ligt Cyprus in Europa of in Azië?
Geografisch gezien ligt Cyprus in Azië, omdat het eiland zich in het oosten van de Middellandse Zee bevindt, dicht bij Turkije en Syrië. Om politieke en culturele redenen wordt Cyprus echter tot Europa gerekend.
Waarom is Noord-Cyprus geen EU-lid?
Noord-Cyprus wordt internationaal niet erkend als zelfstandige staat, alleen door Turkije. De EU beschouwt het hele eiland officieel als grondgebied van de Republiek Cyprus, maar de EU-regels gelden in de praktijk niet in het noorden zolang dat gebied niet onder controle staat van de Cypriotische regering.
Heeft Cyprus de euro?
Ja, Cyprus gebruikt de euro als officiële munteenheid. Het land stapte in 2008 over op de euro, toen het toetrad tot de eurozone.
Was Cyprus vroeger een Britse kolonie?
Ja, Cyprus was van 1878 tot 1960 onder Brits bestuur. In 1960 werd het eiland onafhankelijk. Als erfenis van die periode is Cyprus lid van het Gemenebest en wordt er op het eiland nog steeds veel Engels gesproken.
