Israël is een land dat je niet snel vergeet. Het ligt aan de oostkant van de Middellandse Zee, ingeklemd tussen Libanon, Syrië, Jordanië en Egypte. Ondanks de kleine omvang speelt dit land een grote rol in de wereldpolitiek, de geschiedenis en het dagelijks nieuws. Wie meer wil begrijpen over wat er in het Midden-Oosten gebeurt, komt al snel bij dit land uit.
Een land met een lange geschiedenis
De geschiedenis van het Joodse volk gaat duizenden jaren terug. Het gebied dat nu Israël heet, werd in de loop der eeuwen bestuurd door vele volken en rijken, waaronder de Romeinen, de Ottomanen en later de Britten. Na de Tweede Wereldoorlog, waarin zes miljoen Joden werden vermoord tijdens de Holocaust, groeide de roep om een eigen Joodse staat. Op 14 mei 1948 riep David Ben-Gurion de staat Israël officieel uit. Diezelfde dag verklaarden verschillende buurlanden de oorlog. Die eerste oorlog won het jonge land, maar het conflict met de Arabische buurlanden en de Palestijnse bevolking bleef bestaan. De oprichting van de staat zorgde ervoor dat honderdduizenden Palestijnen hun huizen verlieten of moesten verlaten. Dit wordt door Palestijnen de Nakba genoemd, wat ‘ramp’ betekent. Die gebeurtenis is tot op de dag van vandaag een pijnpunt tussen beide partijen.
Het land, de steden en de bevolking
Tel Aviv is de modernste stad van het land en het economische centrum. Hier wonen veel jonge mensen, zijn er technologiebedrijven en een levendig cultureel leven. Jeruzalem is de hoofdstad en heeft een heel andere sfeer. De stad is heilig voor drie wereldgodsdiensten: het jodendom, de islam en het christendom. De Klaagmuur, de Al-Aqsamoskee en de Heilig Grafkerk liggen er op loopafstand van elkaar. Israël heeft zo’n negen miljoen inwoners. Ongeveer 74 procent is Joods, ongeveer 20 procent is Arabisch en de rest bestaat uit andere groepen. De officiële talen zijn Hebreeuws en Arabisch. Het land heeft een relatief hoog opleidingsniveau en staat bekend om zijn sterke technologiesector.
Het conflict met de Palestijnen
Eén van de meest besproken kwesties is het conflict tussen Israëliërs en Palestijnen. De Palestijnse gebieden bestaan uit de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook. De Westelijke Jordaanoever staat deels onder Palestijns bestuur van de Palestijnse Autoriteit, maar Israël heeft er ook veel invloed en bouwt er nederzettingen voor Joodse burgers. De Gazastrook wordt bestuurd door Hamas, een organisatie die door veel landen als terroristisch wordt aangemerkt. In oktober 2023 viel Hamas Israël aan, waarbij circa 1.200 mensen omkwamen en meer dan 250 mensen werden gegijzeld. Israël reageerde met een grootschalige militaire operatie in Gaza, waarbij tienduizenden Palestijnse burgers het leven verloren. De situatie leidde wereldwijd tot grote protesten en discussies over mensenrechten, zelfverdediging en de toekomst van het vredesproces. Een tweestatenoplossing, waarbij Israël en een zelfstandige Palestijnse staat naast elkaar bestaan, wordt al lang gezien als mogelijke uitweg, maar concrete stappen daartoe zijn nooit gezet.
De positie van Israël in de wereld
Op het wereldtoneel is de positie van dit land opvallend. De Verenigde Staten zijn van oudsher de belangrijkste bondgenoot en leveren financiële en militaire steun. Binnen de Verenigde Naties stemt een grote meerderheid van landen regelmatig tegen Israëlisch beleid in de bezette gebieden. Tegelijk heeft het land vredesakkoorden gesloten met Egypte, Jordanië en, meer recent via de Abraham-akkoorden, met de Verenigde Arabische Emiraten, Bahrein en Marokko. Dat laat zien dat de diplomatieke verhoudingen in de regio langzaam verschuiven. Op economisch vlak doet het land het opvallend goed. De technologiesector is sterk ontwikkeld en het land heeft een hoog bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking. Toch blijft de politieke onrust een grote schaduw werpen over het dagelijks leven van zowel Israëliërs als Palestijnen.
Veelgestelde vragen over Israël
Wat is de hoofdstad van Israël?
Jeruzalem is de hoofdstad van Israël. De stad is heilig voor het jodendom, de islam en het christendom. Veel landen erkennen Jeruzalem niet officieel als hoofdstad en houden hun ambassade in Tel Aviv.
Wanneer is Israël opgericht?
De staat Israël werd opgericht op 14 mei 1948. Op die dag riep David Ben-Gurion de onafhankelijkheid uit na het einde van het Britse mandaat over het gebied.
Wat zijn de Abraham-akkoorden?
De Abraham-akkoorden zijn vredesakkoorden die in 2020 werden gesloten tussen Israël en een aantal Arabische landen, waaronder de Verenigde Arabische Emiraten en Bahrein. Dit was de eerste officiële normalisering van de betrekkingen tussen Israël en deze landen.
Wat is de Nakba?
De Nakba, wat Arabisch is voor ‘ramp’, verwijst naar de massale ontheemding van Palestijnen rond de oprichting van Israël in 1948. Honderdduizenden Palestijnen vluchtten of werden verdreven uit hun huizen. Dit wordt door Palestijnen jaarlijks herdacht op 15 mei.
