IJsland is een van de meest bijzondere plekken op aarde. Dit eiland in de Noord-Atlantische Oceaan ligt precies op de grens van twee continenten en heeft een landschap dat nergens anders ter wereld bestaat. Vulkanen, gletsjers, hete bronnen en zwarte lavavlakten liggen er vlak naast elkaar. Dat maakt het eiland zo fascinerend voor reizigers, wetenschappers en iedereen die wil begrijpen hoe de aarde werkt.
Waar het eiland precies ligt
Het Scandinavische eiland ligt ten noordwesten van het Verenigd Koninkrijk en ten zuidoosten van Groenland. De hoofdstad Reykjavik is de meest noordelijk gelegen hoofdstad ter wereld. Hoewel het land ver in het noorden ligt, is het klimaat er minder extreem dan je zou verwachten. De warme Golfstroom stroomt langs de zuidkust en zorgt voor relatief milde winters. In de zomer kan de temperatuur oplopen tot zo’n 15 graden Celsius, terwijl het in de winter zelden kouder wordt dan min 10 graden. Het land ligt ook precies op de Mid-Atlantische rug, de grens tussen de Noord-Amerikaanse en de Euraziatische tektonische plaat. Die bijzondere ligging verklaart veel van de vulkanische activiteit op het eiland.
Een landschap gevormd door vuur en ijs
Nergens ter wereld zijn de krachten van de natuur zo zichtbaar als hier. Ongeveer elf procent van het eiland is bedekt met gletsjers, waaronder Vatnajökull, de grootste gletsjer van Europa. Tegelijkertijd is het land vulkanisch actief en heeft het meer dan honderd vulkanen, waarvan er dertig actief zijn. De beroemde uitbarsting van de Eyjafjallajökull in 2010 liet Europa zien hoe groot de gevolgen van zo’n uitbarsting kunnen zijn. Naast vulkanen en gletsjers heeft het land ook geisers, hete bronnen en lavavelden. De bekendste geiser is de Strokkur, die elke paar minuten heet water omhoog spuit. Dit alles maakt het landschap ruw, leeg en indrukwekkend tegelijk.
Het noorderlicht en de middernachtzon
Twee natuurverschijnselen trekken jaarlijks veel bezoekers naar het eiland. In de winter, van september tot maart, is er een grote kans om het noorderlicht te zien. Dit kleurrijke lichtspel aan de hemel ontstaat doordat geladen deeltjes van de zon botsen met gassen in de atmosfeer. Groene, paarse en rode kleuren flitsen dan over de donkere hemel. In de zomer is er juist de middernachtzon. Rond de langste dag van het jaar gaat de zon in de hoofdstad nauwelijks onder. Het is dan de hele nacht licht, wat een surrealistisch gevoel geeft. Wie in juni of juli reist, kan zomaar om middernacht buiten zitten terwijl de zon nog volop schijnt.
Leven en cultuur op het eiland
Het land heeft iets meer dan 370.000 inwoners, wat het een van de dunst bevolkte landen van Europa maakt. De meeste mensen wonen in en rond Reykjavik. De IJslandse cultuur is sterk verbonden met de natuur en met oude verhalen, de zogenoemde saga’s. Dit zijn middeleeuwse teksten vol verhalen over vikingen, families en heldendaden. Naast die rijke traditie is het land ook bekend om zijn duurzame energiegebruik. Bijna alle elektriciteit komt uit hernieuwbare bronnen, zoals geothermische energie en waterkracht. Hete bronnen worden niet alleen gebruikt voor energie, maar ook voor de verwarming van woningen en het beroemde zwemmen in buiten zwembaden. Zelfs in de winter zijn die bassins aangenaam warm, omdat het water van nature verwarmd wordt door de aarde.
Veelgestelde vragen
Waarom heet het eiland IJsland als het er relatief mild is?
De naam IJsland stamt uit de negende eeuw, toen Noorse zeevaarders het eiland ontdekten en de kust vol drijfijs zagen. Dat ijs heeft niets te maken met het klimaat op het vasteland, maar met de poolstroom die af en toe ijs meebrengt vanuit het noorden.
Welke taal spreken mensen op het eiland?
De officiële taal is IJslands, een Noord-Germaanse taal die nauw verwant is aan het Oudnoors. De taal is in eeuwen weinig veranderd, waardoor IJslanders nog steeds middeleeuwse teksten kunnen lezen. De meeste inwoners spreken ook goed Engels.
Is het eiland gevaarlijk om te bezoeken vanwege de vulkanen?
Bezoeken aan het eiland is over het algemeen veilig, al vraagt de natuur wel om respect. Autoriteiten houden de vulkanische activiteit nauwlettend in de gaten en waarschuwen reizigers als er gevaar dreigt. Het is verstandig om je altijd goed voor te bereiden en de lokale richtlijnen te volgen als je actieve gebieden bezoekt.
Wat is de beste tijd van het jaar om het eiland te bezoeken?
Dat hangt af van wat je wilt zien. Voor het noorderlicht reis je het beste van september tot maart. Voor de middernachtzon en voor wandelen in de natuur is de zomer, tussen juni en augustus, het prettigst. In de zomer zijn de wegen ook beter begaanbaar en zijn meer bezienswaardigheden geopend.
