Op Mallorca kun je tijdens het zwemmen gebeten worden door vissen, en dat is geen zeldzaamheid. Al in de zomer van 2003 meldden duizenden strandtoeristen op het Spaanse eiland dat ze waren aangevallen door bijtende vissen in het ondiepe water. De daders zijn meestal kleine, territoriale vissoorten die zich bedreigd voelen of simpelweg nieuwsgierig zijn naar blote tenen en enkels.
Welke vissen bijten op Mallorca?
De meest voorkomende boosdoener is de tandbaars (ook wel sargos of zeebrasem genoemd). Deze vis is gefascineerd door glanzende objecten en voelt aangetrokken tot nagellak, sieraden en lichte huidtinten. Hij heeft vrij scherpe tanden en bijt in teen, voet of enkel als je in ondiep water staat of zwemt. Het voelt scherper aan dan je verwacht van een kleine vis.
Een andere bekende bijter is de regenboogvis (coris julis), een kleurrijke, kleine vis die nieuwsgierig van aard is. Ook de zeebrasem in bredere zin, zoals de salpa en verwante soorten, bijt regelmatig in baders. Deze vissen zijn niet agressief in de klassieke zin; ze testen gewoon of iets eetbaar is.
Op rotskusten en bij rotspoeltjes zijn ook de Diplodus-soorten actief. Dat zijn compacte vissen met een sterke bek, die koraalresten en schaaldieren verwerken. Een beet voelt als een flinke kneep en kan een klein wondje achterlaten, maar is niet gevaarlijk.
Is een beet van bijtende vissen op Mallorca gevaarlijk?
Over het algemeen valt het mee. De meeste beten zijn oppervlakkig en laten hooguit een kleine rode plek of krasje achter. Een open wondje in zeewater kan in theorie een infectie oplopen, dus het is verstandig om de beet na het zwemmen schoon te spoelen met schoon water en eventueel te ontsmetten. Zoek een dokter op als het wondje rood blijft, opzwelt of pijnlijk aanvoelt na een dag.
Ernstige verwondingen door de gebruikelijke bijtende vissen op Mallorca zijn zeldzaam. De vissen bijten niet omdat ze jou als prooi zien, maar uit nieuwsgierigheid of territoriaal gedrag. Ze zwemmen snel weg zodra ze merken dat ze geen voedsel hebben gevonden.
Waar en wanneer is de kans op bijten het grootst?
Beten komen het meest voor in ondiep, helder water bij rotsachtige kustlijnen en bij poeltjes waar vissen schuilen. Drukbezochte zandstranden hebben minder visactiviteit, maar ook daar komen ze voor, zeker als er mensen zijn die vis- of broodkruimels in het water gooien. Lokale vissen raken gewend aan eten krijgen van mensen en worden daardoor brutaler.
In de zomermaanden, tussen juni en september, zijn de stranden vol en is de kans op contact het grootst. Dat is dan ook de periode waarin de meeste meldingen binnenkomen.
Wat kun je doen om beten te voorkomen?
- Doe geen glanzende sieraden om bij het zwemmen. Vissen worden aangetrokken door het reflectierende licht.
- Verwijder nagellak of kies een donkere tint. Lichte, felle kleuren lijken op kleine kreeftjes of garnalen.
- Voer geen vissen. Zodra vissen leren dat mensen voedsel betekenen, worden ze agressiever.
- Blijf weg uit smalle rotspoeltjes waar vissen nauwelijks ruimte hebben om te vluchten. Een ingeklemde vis bijt sneller.
- Draag waterschoenen of slippers bij het lopen over rotsen in ondiep water.
Wat te doen na een beet?
Ga uit het water, spoel de plek goed af met schoon water en bekijk de huid. Een oppervlakkige kras heeft geen verdere behandeling nodig, behalve een schone pleister. Bij een dieper wondje of als de huid echt open is, gebruik je een ontsmettingsmiddel en dek je het af. Apothekers op Mallorca (farmacias) zijn goed bereikbaar en kunnen je helpen bij twijfel.
Bijtende vissen op Mallorca zijn een klein ongemak, geen reden om het water te mijden. Met een beetje bewustzijn over waar en hoe het gebeurt, is de kans op een beet al een stuk kleiner. Geniet gewoon van de prachtige onderwaterwereld, maar laat je sieraden op het strand.
