Tip Top Travel
  • Europa

    Ontdek Europa

    • Alle
    • België
    • Duitsland
    • Frankrijk
    • Griekenland
    • Italië
    • Kroatië
    • Oostenrijk
    • Portugal
    • Spanje
    • Verenigd Koninkrijk
    Onvergetelijke ervaringen voor gezinnen tijdens een vakantie in Italië met kinderen
    Italië

    Onvergetelijke ervaringen voor gezinnen tijdens een vakantie in Italië met kinderen

    23 april 2026
    Nederland

    Hondenplezier aan de kust: Zo zit het met honden op het strand in Nederland

    19 maart 2026
    5 ondergewaardeerde bezienswaardigheden in Brugge en omstreken
    België

    5 ondergewaardeerde bezienswaardigheden in Brugge en omstreken

    20 maart 2026
    Nederland

    Met je hond naar het strand in Nederland: dit zijn de regels

    16 maart 2026
  • Afrika

    Ontdek Afrika

    • Alle
    • Egypte
    • Kaapverdië
    • Gambia
    • Kenia
    • Marokko
    • Mauritius
    • Senegal
    • Seychellen
    • Tanzania
    • Tunesië
    • Zuid-Afrika
    Rondreis Senegal ontdek de levendige cultuur en ongerepte natuur van West-Afrika
    Senegal

    Rondreis Senegal ontdek de levendige cultuur en ongerepte natuur van West-Afrika

    30 december 2024
    Rondreis Mauritius ontdek het tropische eiland in de Indische Oceaan
    Mauritius

    Rondreis Mauritius ontdek het tropische eiland in de Indische Oceaan

    19 december 2024
    Rondreis Marokko ontdek de cultuur en natuur van het Noord-Afrikaanse koninkrijk
    Marokko

    Rondreis Marokko ontdek de cultuur en natuur van het Noord-Afrikaanse koninkrijk

    18 december 2024
    Seychellen

    16 bezienswaardigheden om te zien in Grand Anse

    18 december 2024
  • Azië

    Ontdek Azië

    • Alle
    • Indonesië
    • Israël
    • Malediven
    • Maleisië
    • Oman
    • Sri Lanka
    • Thailand
    • Verenigde Arabische Emiraten
    Thailand

    Avonturen van de Nachtuil: Hoe reizigers zich vermaken na middernacht

    1 juli 2025
    Rondreis Oman verken het onontdekte juweel van het Arabische schiereiland
    Oman

    Rondreis Oman verken het onontdekte juweel van het Arabische schiereiland

    25 december 2024
    Rondreis Maleisië ontdek de veelzijdigheid van het land
    Maleisië

    Rondreis Maleisië ontdek de veelzijdigheid van het land

    16 december 2024
    Rondreis Malediven ontdek het tropische paradijs van de Indische Oceaan
    Malediven

    Rondreis Malediven ontdek het tropische paradijs van de Indische Oceaan

    15 december 2024
  • Noord-Amerika

    Ontdek Noord-Amerika

    • Alle
    • Canada
    • Cuba
    • Jamaica
    • Mexico
    • Nederlandse Antillen
    • Panama
    • Sint Maarten
    • Verenigde Staten
    Drie redenen waarom je volgende vakantie naar Panama zou moeten gaan 
    Verenigde Staten

    Drie redenen waarom je volgende vakantie naar Panama zou moeten gaan 

    23 september 2025
    Rondreis Panama ontdek het hart van Centraal-Amerika
    Panama

    Rondreis Panama ontdek het hart van Centraal-Amerika

    27 december 2024
    Rondreis Nederlandse Antillen verken de tropische eilanden in de Cariben
    Nederlandse Antillen

    Rondreis Nederlandse Antillen verken de tropische eilanden in de Cariben

    23 december 2024
    Rondreis Mexico ontdek de cultuur, natuur en geschiedenis van dit veelzijdige land
    Mexico

    Rondreis Mexico ontdek de cultuur, natuur en geschiedenis van dit veelzijdige land

    20 december 2024
  • Zuid-Amerika

    Ontdek Zuid-Amerika

    • Alle
    • Aruba
    • Suriname
    Aruba

    14 bezienswaardigheden om te bezichtigen in Druif Beach

    16 december 2024
    Rondreis Aruba: ontdek het paradijs op aarde
    Aruba

    Rondreis Aruba: ontdek het paradijs op aarde

    18 november 2024
    Aruba

    20 bezienswaardigheden om te bewonderen in Eagle Beach

    23 juli 2024
    Aruba

    5 unieke straten in Aruba

    29 april 2024
Geen resultaten
Toon alle resultaten
  • Europa

    Ontdek Europa

    • Alle
    • België
    • Duitsland
    • Frankrijk
    • Griekenland
    • Italië
    • Kroatië
    • Oostenrijk
    • Portugal
    • Spanje
    • Verenigd Koninkrijk
    Onvergetelijke ervaringen voor gezinnen tijdens een vakantie in Italië met kinderen
    Italië

    Onvergetelijke ervaringen voor gezinnen tijdens een vakantie in Italië met kinderen

    23 april 2026
    Nederland

    Hondenplezier aan de kust: Zo zit het met honden op het strand in Nederland

    19 maart 2026
    5 ondergewaardeerde bezienswaardigheden in Brugge en omstreken
    België

    5 ondergewaardeerde bezienswaardigheden in Brugge en omstreken

    20 maart 2026
    Nederland

    Met je hond naar het strand in Nederland: dit zijn de regels

    16 maart 2026
  • Afrika

    Ontdek Afrika

    • Alle
    • Egypte
    • Kaapverdië
    • Gambia
    • Kenia
    • Marokko
    • Mauritius
    • Senegal
    • Seychellen
    • Tanzania
    • Tunesië
    • Zuid-Afrika
    Rondreis Senegal ontdek de levendige cultuur en ongerepte natuur van West-Afrika
    Senegal

    Rondreis Senegal ontdek de levendige cultuur en ongerepte natuur van West-Afrika

    30 december 2024
    Rondreis Mauritius ontdek het tropische eiland in de Indische Oceaan
    Mauritius

    Rondreis Mauritius ontdek het tropische eiland in de Indische Oceaan

    19 december 2024
    Rondreis Marokko ontdek de cultuur en natuur van het Noord-Afrikaanse koninkrijk
    Marokko

    Rondreis Marokko ontdek de cultuur en natuur van het Noord-Afrikaanse koninkrijk

    18 december 2024
    Seychellen

    16 bezienswaardigheden om te zien in Grand Anse

    18 december 2024
  • Azië

    Ontdek Azië

    • Alle
    • Indonesië
    • Israël
    • Malediven
    • Maleisië
    • Oman
    • Sri Lanka
    • Thailand
    • Verenigde Arabische Emiraten
    Thailand

    Avonturen van de Nachtuil: Hoe reizigers zich vermaken na middernacht

    1 juli 2025
    Rondreis Oman verken het onontdekte juweel van het Arabische schiereiland
    Oman

    Rondreis Oman verken het onontdekte juweel van het Arabische schiereiland

    25 december 2024
    Rondreis Maleisië ontdek de veelzijdigheid van het land
    Maleisië

    Rondreis Maleisië ontdek de veelzijdigheid van het land

    16 december 2024
    Rondreis Malediven ontdek het tropische paradijs van de Indische Oceaan
    Malediven

    Rondreis Malediven ontdek het tropische paradijs van de Indische Oceaan

    15 december 2024
  • Noord-Amerika

    Ontdek Noord-Amerika

    • Alle
    • Canada
    • Cuba
    • Jamaica
    • Mexico
    • Nederlandse Antillen
    • Panama
    • Sint Maarten
    • Verenigde Staten
    Drie redenen waarom je volgende vakantie naar Panama zou moeten gaan 
    Verenigde Staten

    Drie redenen waarom je volgende vakantie naar Panama zou moeten gaan 

    23 september 2025
    Rondreis Panama ontdek het hart van Centraal-Amerika
    Panama

    Rondreis Panama ontdek het hart van Centraal-Amerika

    27 december 2024
    Rondreis Nederlandse Antillen verken de tropische eilanden in de Cariben
    Nederlandse Antillen

    Rondreis Nederlandse Antillen verken de tropische eilanden in de Cariben

    23 december 2024
    Rondreis Mexico ontdek de cultuur, natuur en geschiedenis van dit veelzijdige land
    Mexico

    Rondreis Mexico ontdek de cultuur, natuur en geschiedenis van dit veelzijdige land

    20 december 2024
  • Zuid-Amerika

    Ontdek Zuid-Amerika

    • Alle
    • Aruba
    • Suriname
    Aruba

    14 bezienswaardigheden om te bezichtigen in Druif Beach

    16 december 2024
    Rondreis Aruba: ontdek het paradijs op aarde
    Aruba

    Rondreis Aruba: ontdek het paradijs op aarde

    18 november 2024
    Aruba

    20 bezienswaardigheden om te bewonderen in Eagle Beach

    23 juli 2024
    Aruba

    5 unieke straten in Aruba

    29 april 2024
Geen resultaten
Toon alle resultaten
Tip Top Travel
Geen resultaten
Toon alle resultaten

16 bezienswaardigheden om te zien in Hamm

Thomas van den Berg door Thomas van den Berg
31 december 2023
in Duitsland
Home Duitsland
Wil je binnenkort een bezoek brengen aan Hamm en de nabije omgeving in Duitsland? Dan heb je geluk. Deze charmante stad en haar omgeving bieden een overvloed aan interessante bezienswaardigheden en unieke ervaringen die perfect zijn voor Nederlandse reizigers zoals jij. Hamm staat bekend om haar prachtige historische architectuur, pittoreske parken en levendige cultuurscène. We gaan enkele van de beste bezienswaardigheden en unieke kenmerken van Hamm en omgeving bespreken, zodat je het meeste uit je reis kunt halen. Klaar om op ontdekkingstocht te gaan?

Inhoudsopgave

Toggle
  • 16 bezienswaardigheden in Hamm
  • Wat Hamm bijzonder maakt

16 bezienswaardigheden in Hamm

Ben je op zoek naar interessante bezienswaardigheden in Hamm en de nabije omgeving? Dan hebben we goed nieuws voor je. Hier vind je een overzicht van de topattracties die je niet mag missen tijdens je verblijf in dit prachtige deel van Duitsland.

1. Maximilianpark

Het Maximilianpark is een prachtig park in Hamm met veel groen en mooie wandelpaden. Je kunt er heerlijk wandelen, picknicken en genieten van de rustige omgeving. Wat dit park zo bijzonder maakt, is de indrukwekkende glazen pyramide genaamd de Glaselefant. Je kunt naar binnen en langs de trap naar boven klimmen, waar je een prachtig uitzicht hebt over het hele park.

2. Gustav-Lübcke-Museum

In het Gustav-Lübcke-Museum kun je genieten van verschillende tentoonstellingen op het gebied van kunst en cultuur. Het museum bestaat uit meerdere verdiepingen waar je werken van bekende kunstenaars kunt bewonderen, evenals historische artefacten. Wat dit museum zo uniek maakt, is de combinatie van moderne en klassieke kunst, waardoor er voor iedereen iets interessants te zien is.

3. Schloss Oberwerries

Schloss Oberwerries is een prachtig kasteel gelegen aan de Lippe-rivier. Je kunt hier een rondleiding krijgen en meer te weten komen over de geschiedenis van het kasteel. Het bijzondere aan dit kasteel is de ligging aan het water, waardoor het een sprookjesachtige uitstraling heeft. Je kunt er ook genieten van de prachtige tuinen rondom het kasteel.

vakantiediscounter
Duitsland op je bucketlist? De VakantieDiscounter heeft het aanbod.
Bekijk vakanties naar Duitsland

4. Tierpark Hamm

Het Tierpark Hamm is een dierentuin waar je verschillende diersoorten kunt bewonderen. Van leeuwen en tijgers tot apen en reptielen, er is voor ieder dierenliefhebber iets te zien. Wat dit park zo speciaal maakt, is de mogelijkheid om dicht bij de dieren te komen en zelfs sommige dieren te voeren. Het is een leuke activiteit voor het hele gezin.

5. Stadthalle Hamm

De Stadthalle Hamm is een cultureel centrum waar regelmatig concerten, theatervoorstellingen en andere evenementen plaatsvinden. Je kunt hier genieten van live optredens van bekende artiesten en theaterstukken van lokale en nationale gezelschappen. Wat deze locatie zo bijzonder maakt, is de prachtige architectuur en de intieme sfeer die het biedt voor de voorstellingen.

6. Zeche Radbod

Zeche Radbod is een voormalige steenkolenmijn in Hamm en nu een interessant industrieel monument. Je kunt hier een rondleiding krijgen en meer te weten komen over de geschiedenis van de mijnbouw in de regio. Wat dit monument zo uniek maakt, is het feit dat het een tastbaar bewijs is van het industriële verleden van Hamm en de invloed ervan op de lokale gemeenschap.

7. Kurpark Bad Hamm

Het Kurpark Bad Hamm is een prachtig park met tal van mooie bloemenperken, fonteinen en wandelpaden. Je kunt hier heerlijk ontspannen en genieten van de natuurlijke omgeving. Wat dit park zo bijzonder maakt, is de aanwezigheid van een bron die bekendstaat om zijn therapeutische eigenschappen. Het is een geweldige plek om tot rust te komen en te genieten van de helende krachten van de natuur.

8. Werrieser Wald

Het Werrieser Wald is een groot bosgebied in de omgeving van Hamm. Je kunt hier prachtige wandelingen maken en genieten van de rust en stilte van de natuur. Wat dit natuurgebied zo uniek maakt, is de diversiteit aan flora en fauna die je hier kunt vinden. Het is een ideale plek om te ontsnappen aan de drukte van de stad en te genieten van de schoonheid van de natuur.

9. Wasserski Hamm

Wasserski Hamm is een watersportcentrum waar je kunt genieten van verschillende watersportactiviteiten, zoals wakeboarden en waterskiën. Je kunt hier lessen nemen of gewoon vrij rondvaren op het meer. Wat dit watersportcentrum zo speciaal maakt, is de mogelijkheid om te genieten van de adrenalinekick van deze spannende sporten in een prachtige natuurlijke omgeving.

10. Eisenbahnmuseum

Het Eisenbahnmuseum is een museum dat gewijd is aan de geschiedenis van de spoorwegen in Hamm en de omliggende regio. Je kunt hier oude locomotieven en treinstellen bewonderen, evenals historische foto’s en documenten. Wat dit museum zo bijzonder maakt, is de mogelijkheid om een ritje te maken op een historische stoomtrein en zo een glimp op te vangen van de glorietijd van het spoorwegvervoer.

11. Lippeauen

De Lippeauen is een uitgestrekt natuurgebied langs de Lippe-rivier, ideaal voor natuurliefhebbers en wandelaars. Je kunt hier genieten van prachtige uitzichten op het water en de omliggende landschappen. Wat dit natuurgebied zo uniek maakt, is de diversiteit aan planten- en diersoorten die je hier kunt vinden. Het is een geweldige plek om te ontspannen en te genieten van de schoonheid van de natuur.

12. Mathildenquelle

De Mathildenquelle is een natuurlijke bron in Hamm, bekend om zijn mineraalrijke water. Je kunt hier je flessen vullen met dit heilzame water, dat bekendstaat om zijn gezondheidsvoordelen. Wat deze bron zo speciaal maakt, is het feit dat het al eeuwenlang wordt gebruikt en gewaardeerd door de lokale gemeenschap. Het is een unieke ervaring om dit natuurlijke wonder te ervaren en te proeven van het sprankelende water.

13. Stadtmuseum Hamm

Het Stadtmuseum Hamm is een museum dat de geschiedenis en cultuur van de stad Hamm belicht. Je kunt hier oude foto’s, artefacten en documenten bekijken die de rijke geschiedenis van de stad in beeld brengen. Wat dit museum zo bijzonder maakt, is de nadruk op interactie en participatie, met activiteiten en tentoonstellingen die geschikt zijn voor alle leeftijden.

14. Glaskunst im Park

Glaskunst im Park is een unieke kunstinstallatie in het Maximilianpark, waarbij glas wordt gebruikt om artistieke creaties te maken die in de natuur worden geïntegreerd. Je kunt hier prachtige glaskunstwerken bewonderen die op verschillende manieren worden tentoongesteld, zoals glazen bollen die boven het water zweven. Wat deze installatie zo speciaal maakt, is de combinatie van kunst en natuur, waardoor een unieke visuele ervaring ontstaat.

15. Kulturhalle Maxipark

De Kulturhalle Maxipark is een cultureel centrum waar regelmatig evenementen en tentoonstellingen plaatsvinden. Je kunt hier genieten van muziekoptredens, dansvoorstellingen en kunsttentoonstellingen. Wat deze locatie zo bijzonder maakt, is de combinatie van het moderne en het historische, met een architectuur die oud en nieuw moeiteloos combineert.

16. Streichelzoo Maxipark

In de Streichelzoo Maxipark kunnen kinderen (en volwassenen) interactie hebben met verschillende boerderijdieren. Je kunt hier de dieren aaien en voeren, waardoor je een echt ‘boerderijgevoel’ krijgt. Wat deze dierentuin zo speciaal maakt, is de focus op educatie en het creëren van een leuke en leerzame ervaring voor jonge bezoekers.

Plaatsen dichtbij

  1. Dortmund: grote stad met een bloeiende industrie en een levendige culturele scene
  2. Münster: historische stad met vele kerken en een levendig centrum
  3. Bielefeld: moderne stad met een rijke industriële geschiedenis
  4. Bonn: de voormalige hoofdstad van Duitsland, bekend om zijn culturele erfgoed en universiteiten
  5. Köln: bruisende stad met een imposante kathedraal en levendige carnavalscultuur
  6. Düsseldorf: stad met een internationale uitstraling, bekend om zijn mode-industrie en winkelstraten
  7. Paderborn: historische stad met een rijke geschiedenis en een levendig studentenleven
  8. Duisburg: industriestad aan de Rijn met een rijke geschiedenis en veel groene parken
  9. Essen: voormalige industriestad, nu bekend om zijn culturele evenementen en internationale kunsttentoonstellingen
  10. Krefeld: stad met een rijk textielverleden en een bruisend centrum

Wat Hamm bijzonder maakt

Als je Hamm en de nabije omgeving in Duitsland bezoekt, krijg je een bijzondere mix van geschiedenis en een charmante sfeer voorgeschoteld. Deze stad heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de Middeleeuwen, waardoor je overal historische sporen kunt ontdekken. Het nabijgelegen landschap biedt ook een prachtig uitzicht en adembenemende natuurlijke schoonheid.

Wat Hamm zo’n geweldige plek maakt om te bezoeken, is de verscheidenheid aan bezienswaardigheden die je kunt ontdekken. Of je nu geïnteresseerd bent in architectuur, kunst, cultuur of gewoon wilt genieten van sfeervolle straatjes, er is voor elk wat wils. Maar het zijn niet alleen de specifieke bezienswaardigheden die Hamm aantrekkelijk maken. Het is de algehele sfeer van de stad die je betovert en uitnodigt om rond te dwalen en nieuwe ontdekkingen te doen.

Als je door Hamm en de omgeving reist, zul je merken dat er een gevoel van authenticiteit en traditie heerst. De stad heeft zijn karakter behouden en is erin geslaagd om zijn fascinerende geschiedenis tot leven te brengen. Hierdoor voelt elke stap die je zet als een reis terug in de tijd, terwijl je wordt omringd door het moderne leven van vandaag.

Deze plek heeft ook een unieke energie die je aantrekt en nieuwsgierig maakt. Of je nu door de straten slentert, geniet van lokale gerechten in gezellige restaurants of een praatje maakt met de vriendelijke bevolking, je voelt je welkom en thuis. Hamm en de omgeving hebben iets magisch dat je hart verwarmt en een glimlach op je gezicht tovert.

Kortom, als je op zoek bent naar een bestemming in Duitsland die je onderdompelt in geschiedenis en een betoverende sfeer biedt, dan is Hamm en de nabije omgeving zeker een plek die je moet verkennen. Het is een unieke ervaring die niet alleen draait om bezienswaardigheden, maar vooral om de betoverende sfeer en prikkelende energie die deze plek te bieden heeft.

Bekijk ook deze artikelen

Rondreis Duitsland ontdek het veelzijdige hart van Europa
Duitsland

Rondreis Duitsland ontdek het veelzijdige hart van Europa

26 november 2024
Kerstmarkt Trier 2024
Duitsland

Kerstmarkt Trier 2024

30 januari 2025
Kerstmarkt Stuttgart 2024
Duitsland

Kerstmarkt Stuttgart 2024

14 november 2024
Kerstmarkt Soest 2024
Duitsland

Kerstmarkt Soest 2024

13 november 2024
Kerstmarkt Osnabrück 2024
Duitsland

Kerstmarkt Osnabrück 2024

12 november 2024
Kerstmarkt Oberhausen 2024
Duitsland

Kerstmarkt Oberhausen 2024

11 november 2024
Laad meer
Volgend bericht

20 bezienswaardigheden om te bewonderen in Udawalawa

13 bezienswaardigheden om te zien in Meedhupparu

Geef een reactie Reactie annuleren

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Populair

  • 18 bezienswaardigheden om te zien in Golem

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • 25 leukste activiteiten in Winterberg (Duitsland)

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • 15 bezienswaardigheden om te bewonderen in Stadtkyll

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • 25 leuke toeristische uitjes in Mol (België)

    0 shares
    Share 0 Tweet 0
  • 13 bezienswaardigheden om te zien in Santa Susanna

    0 shares
    Share 0 Tweet 0

Tip Top Travel

Met onze uitgebreide vakantietips ben je verzekerd van de beste bestemmingen voor Nederlanders over de hele wereld.

Meer over ons

Meer over deze website

  • Home
  • Over ons
  • Disclaimer
  • Contact
  • Privacybeleid

Stevinhof
7424 AH
Deventer

© Tip Top Travel.

Europa

  • Albanië
  • Andorra
  • België
  • Bulgarije
  • Cyprus
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Finland
  • Frankrijk
  • Griekenland
  • Hongarije
  • Ierland
  • IJsland
  • Italië
  • Kroatië
  • Letland
  • Luxemburg
  • Macedonië
  • Malta
  • Montenegro
  • Autopech
  • Nederland
  • Noorwegen
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Servië
  • Slovenië
  • Spanje
  • Tsjechië
  • Turkije
  • Verenigd Koninkrijk
  • Zweden
  • Zwitserland

Zuid-Amerika

  • Aruba
  • Suriname

Azië

  • Indonesië
  • Israël
  • Malediven
  • Maleisië
  • Oman
  • Sri Lanka
  • Thailand
  • Verenigde Arabische Emiraten

Noord-Amerika

  • Canada
  • Cuba
  • Dominicaanse Republiek
  • Jamaica
  • Mexico
  • Nederlandse Antillen
  • Panama
  • Sint Maarten
  • Verenigde Staten

Afrika

  • Egypte
  • Gambia
  • Kaapverdië
  • Kenia
  • Marokko
  • Mauritius
  • Senegal
  • Seychellen
  • Tanzania
  • Tunesië
  • Zuid-Afrika

Geen resultaten
Toon alle resultaten
  • Europa
    • Albanië
    • Andorra
    • België
    • Bulgarije
    • Cyprus
    • Denemarken
    • Duitsland
    • Hongarije
    • Finland
    • Frankrijk
    • Griekenland
    • Ierland
    • IJsland
    • Kroatië
    • Italië
    • Letland
    • Luxemburg
    • Macedonië
    • Malta
    • Montenegro
    • Nederland
    • Noorwegen
    • Oostenrijk
    • Polen
    • Portugal
    • Servië
    • Slovenië
    • Spanje
    • Tsjechië
    • Turkije
    • Verenigd Koninkrijk
    • Zweden
    • Zwitserland
  • Afrika
    • Egypte
    • Gambia
    • Kaapverdië
    • Tanzania
    • Tunesië
    • Zuid-Afrika
  • Azië
    • Indonesië
    • Israël
    • Kenia
    • Malediven
    • Maleisië
    • Oman
    • Mauritius
    • Marokko
    • Senegal
    • Seychellen
    • Sri Lanka
    • Thailand
    • Verenigde Arabische Emiraten
  • Noord-Amerika
    • Cuba
    • Canada
    • Dominicaanse Republiek
    • Mexico
    • Nederlandse Antillen
    • Jamaica
    • Panama
    • Sint Maarten
    • Verenigde Staten
  • Zuid-Amerika
    • Aruba
    • Suriname

© Tip Top Travel.